Boek: Logboek van een onbarmhartig jaar

logboek

“Rouw is verliefdheid zonder verlossing. Ik ben panisch zonder hem”

Dit weekend las ik het boek ‘Logboek van een onbarmhartig jaar’ van Connie Palmen. Ze beschrijft in dit logboek de periode na de dood van haar tweede grote liefde, Hans van Mierlo.  Het is een totaal ander boek dan I.M. Dat zij over haar eerste grote liefde Ischa Meijer schreef, die plotseling om het leven kwam bij een hartstilstand. Dat boek ging vooral over de liefde tussen hen twee, pas het laatste gedeelte van het boek ging over rouw en het gemis een geliefde.

In dit boek gaat het niet specifiek over de tijd die Connie en Hans samen hebben gehad. Het gaat vooral over het rouwproces dat zij doormaakt na de dood van haar man. En de pijn die zij voelt, het gevoel jezelf te verliezen. 

Spreuk aan het begin van het boek, van ballerina Sonia Gaskell

Spreuk aan het begin van het boek, van ballerina Sonia Gaskell

Maar dat is niet het enige, in het jaar dat Connie beschrijft overlijden nog een aantal mensen die haar dierbaar zijn. Zoals Marie, de dochter van Hans van Mierlo. Tussendoor blikt Connie terug op het leven dat zij en Hans samen gedeeld hebben, ook de laatste periode waarin Hans stervende was.

Connie wil het bewust geen dagboek noemen, dat is het volgens haar niet. Ze kiest voor de term logboek. Ze legt ook uit waarom:

“Je kunt een log hangen in de stroom van het verdriet, de snelheid ervan meten, de diepte ervan peilen. Dan mag je ook dagenlang stilliggen omdat je niet meer verder kunt, het log in de modder is blijven steken, of omdat je bent aangemeerd bij je eigen onmacht”

Door het verdriet dat Connie meemaakt komt ze niet tot het schrijven van boek. Ze maakt daarom dit logboek tegen het afscheid van het vergeten, omdat zoals ze het zelf zegt geen afscheid meer verdraagt. Schrijven is blijven, schrijven is overleven.

“Het wordt me steeds duidelijker dat ik geen roman zal schrijven. Niet omdat ik er geen fictie van kan maken, maar omdat ik in pure fictie leef, omdat ik volledig ben overgeleverd aan de verbeelding. Ik maak het heden niet mee.

Van uur tot uur, van minuut tot minuut, ben ik in de verbeelding van zijn aanwezigheid. Hij is er overal niet”

Connie zoekt haar troost in de literatuur, boeken met als thema het verliezen van een geliefde. Haar vriend Reinbert de Leeuw noemt het ook wel ‘rouwkost’. Zo leest ze de boeken: Schaduwkind van Thomése, Taal zonder mij van Hemmerrechts, Het jaar van magisch denken van Didion, Contrapunt van Enquist en Patrimony van Philip Roth. Ben zelf ook benieuwd geworden naar deze boeken en heb ze dan ook op mijn ‘to read’ list gezet.

“De lucht om te vernietigen, te straffen, met iedereen te breken en helemaal alleen komen te staan, om me terug te trekken in dit huis en met bijna niemand nog iets te maken hebben, is angstaanjagend groot. “

Connie is zelfdestructief van aard, ze drinkt grote hoeveelheden alcohol en rookt als een ketter. Op deze manier zet ze de ‘zoem’ in haar hoofd af en toe even uit. Aan de ene kant is ze bang om aan het verdriet en gemis te denken, maar aan de andere kant is ze ook bang om hier juist niet meer aan te denken. Deze strijd speelt zich voortdurend af, om dit gevoel te verdoven stort ze zich regelmatig op de alcohol en sigaretten.

“Drinken en roken hebben met die dood te maken, met de voorstelling van de totale verdwijning die onherroepelijk in het verschiet ligt. Het is een voorstelling van verlies die opgeroepen wordt om de verbazing over het bezit van het leven weer te kunnen voelen”

“Alcoholisme is een tijdelijk verdoven van het lijden aan de herinnering, aan het denken over de dood, en aan het gewicht van de taal. Daarom is alcohol de vijand van de schrijver zolang hij schrijft, Waarover je kunt spreken, daarover schrijf je niet”

Het logboek bevat een opsomming van mensen die doodgaan. Zelfs de dood van Amy Winehouse grijpt Connie aan. Ze herkent een stukje zelfdestructie van zichzelf in Amy en betrekt het daarom ook op zichzelf. Dit boek staat ook in het teken van Connie zelf, het gaat wat zij denkt en voelt.

Ook beschrijft het logboek de slopende ziekte van Marie, de dochter van Hans van Mierlo. Op het moment dat hij al ernstig ziek is, krijgt hij te horen dat zijn dochter borstkanker heeft. Vanaf dat moment geeft Hans de hoop op. Gelukkig heeft hij de ziekte van dochter en het tragische verloop ervan niet meer mee hoeven te maken. Connie schrijft ook dat hij dit overleefd zou hebben.

Het is een heftig boek om te lezen, zelf moest ik het af en toe even wegleggen om alles even tot  bedaren te laten komen. De manier waarop Connie schrijft is heel intens, door haar manier van schrijven voel je bijna hoe zij zich gevoeld moet hebben. Je voelt haar verdriet, haar pijn, haar machteloosheid. Aan de ene kant wil je niet verder lezen, maar eigenlijk wil je ook weer niet stoppen. Zou dat ook een vorm van zelfpijniging zijn?

 

Advertenties

Een gedachte over “Boek: Logboek van een onbarmhartig jaar

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s